H Adobe στη νέα εποχή των περιοδικών εκδόσεων

Τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει όλοι μάρτυρες της ραγδαίας πτώσης στα έντυπα με αντίστοιχη άνοδο στο διαδίκτυο και στα ηλεκτρονικά έντυπα. Τα ηλεκτρονικά βιβλία, είτε είναι της μορφής epub, είτε της μορφής mobi του Amazon τείνουν να γίνουν το στανταρ για τους αναγνώστες. Απόδειξη είναι ότι το Amazon φέτος πούλησε περισσότερα ηλεκτρονικά βιβλία απ’ ότι φυσικά.

Κύριο όπλο του φυσικά είναι το kindle το οποίο τις προηγούμενες μέρες ανακοίνωσε και τρεις νέες συσκευές. Αυτές είναι σε μορφή ταμπλέτας και δίνουν στον αναγνώστη τη δυνατότητα να «κατεβάσει» ένα αρχείο στον υπολογιστή του μέσα σε ένα μόλις λεπτό και να το απολαύσει όπως θα έκανε με ένα φυσικό βιβλίο.

Στην ενημερωτική πλευρά του θέματος, τα περιοδικά και οι εφημερίδες έχουν αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από blogs και portals που προσφέρουν μια συνεχή ενημέρωση, όχι πάντα ποιοτική όμως…

Με αυτά κι αυτά εμφανίστηκε και το iPad! Μια συσκευή που άλλαξε για μια ακόμα φορά τις ισορροπίες, από μια εταιρία που συνηθίζει να το κάνει αυτό! Έχοντας ήδη μπει στην αγορά χρόνια νωρίτερα με το iPhone και το iPod έχει καταφέρει να έχει μια εγγεγραμμένη βάση πελατών στο iTunes που ζηλεύουν όλοι. Το «κατέβασμα» μιας εφαρμογής, ενός τραγουδιού, ενός βιβλίου είναι παιχνίδι!

Αμέσως εμφανίστηκαν μιμητές και η αγορά κατακλύστηκε από ταμπλέτες. Το διάβασμα σε μια τέτοια συσκευή έρχεται πιο κοντά στο μέσω άνθρωπο, ακόμα κι αν αυτός δεν είναι gadgetάκιας ή κολλημένος με το μηλαράκι.

Μέσα σε όλο αυτό τον παροξυσμό της τεχνολογίας ένας κλάδος είχε μείνει απ’ έξω και
κουνούσε το μαντήλι σε αυτούς που εξελισσόντουσαν κι έκλαιγε με μαύρο δάκρυ γιατί οι εξελίξεις τον προσπερνούσαν. Κι αυτός ήταν ο κλάδος των περιοδικών και των εφημερίδων που όντας σε ελεύθερη πτώση δεν είχε απάντηση σε αυτά που γινόντουσαν. Στην αρχή υπήρξαν κάποιες αντιδράσεις με διάφορες προσφορές όπως CD, DVD, ομπρέλες, σορτσάκια, μορταδέλα, ταμπόν κι ότι άλλο υπάρχει στην αγορά αλλά με την πάροδο του χρόνου φάνηκε ότι δεν ήταν αρκετό.

Οπότε φτάνουμε πάλι στο σημείο μηδέν… οι αναγνώστες πλέον προτιμούν άλλους τρόπους να ενημερωθούν, να εκπαιδευτούν ή απλά να διασκεδάσουν. Όλα αυτά, όσο στενάχωρα κι αν ακούγονται, άνοιξαν δρόμους για νέες εξελίξεις και ποιος θα έμπαινε δυναμικά στο χορό; Ποιος άλλος από την Adobe! Η εταιρία που δραστηριοποιείται στο χώρο της γραφιστικής, της φωτογραφίας, του web design κι ότι άλλο απασχολεί τους σχεδιαστές οπτικής επικοινωνίας σε σχέση με το software.

Το καλό είναι ότι η Adobe ακούει τον παλμό της αγοράς και αρπάζει τις ευκαιρίες ανοίγοντας το δρόμο και για μας. Έτσι το φθινόπωρο του 2010 ανακοίνωσε την διάθεση, σε μορφή beta testing, κάποιων εργαλείων που ενσωματώνονται στο InDesign με σκοπό τις πολυπόθητες και πολυαναμενόμενες ηλεκτρονικές εκδόσεις για περιοδικά κι εφημερίδες.
Η δική μου χαρά ήταν απεριόριστη κι έτσι κατατάχθηκα κι εγώ στο στρατό των Beta Testers για το Digital Publishing Suite (DPS). Δουλεύοντας αυτά τα εργαλεία κατάλαβα τις τεράστιες δυνατότητες τους και τι ώθηση θα μπορούσαν να δώσουν στις περιοδικές και καθημερινές εκδόσεις! Η διαδραστικότητα που μπορεί κάποιος να βάλει σε ένα περιοδικό το ανυψώνει σε άλλα επίπεδα. Οι σελίδες προσαρμόζονται ανάλογα πως κρατάμε τη συσκευή, μπορούμε να εισάγουμε φωτογραφίες που να περιστρέφονται 360 μοίρες, να ορίσουμε φωτογραφίες που θα μπορεί ο αναγνώστης να ζουμάρει κι ένα σωρό άλλες ευκολίες

Ο αναγνώστης σταματά να είναι ένας παθητικός δέκτης και πλέον γίνεται μέρος της έκδοσης. Βίντεο, ήχος, κίνηση είναι όλα εκεί! Μέσα σε όλα αυτά πρέπει να δούμε και τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στους διαφημιστές… φανταστείτε αντί να βλέπετε μια στατική καταχώρηση αυτή να παίρνει «σάρκα και οστά» μέσω ενός βίντεο ή μιας έξυπνης διάδρασης.

Οι μήνες περνούσαν και αυτή η δοκιμή γινόταν όλο και πιο έντονη με τα πράγματα να αλλάζουν συνέχεια μέχρι να πάρουν την τελική μορφή τους. Τα πρώτα έντυπα στο εξωτερικό άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους. Το Wired ήταν ένα από τα πρώτα και τα αποτελέσματα μας έδειξαν τι είναι πραγματικά δυνατό να γίνει.

Η Adobe όμως δεν ήταν η μόνη που ανέπτυξε τέτοιου είδους τεχνολογία, υπάρχει κι η WoodWing (http://woodwing.com/). Κάποιοι ίσως τη γνωρίζουν από τα plug ins που κατασκευάζει για το InDesign και είναι αρκετά καλή σε αυτό. Στην Ελλάδα οι πρώτες απόπειρες ηλεκτρονικών περιοδικών έγιναν στηριγμένες στα εργαλεία αυτής της εταιρίας, ίσως και λόγω κόστους.

Ένα παρά πολύ καλό παράδειγμα είναι το περιοδικό αυτοκινήτου UDriver που διανέμεται δωρεάν και μπορεί κάποιος να το κατεβάσει από το iTunes.

Η Adobe όλο αυτόν τον καιρό τηρούσε σιωπή ιχθύος για την τιμολογιακή της πολιτική μέχρι την περασμένη άνοιξη… Εκεί κάπου ήταν σαν να έπεσε κι ο ουρανός στο κεφάλι μας. Υπήρχαν δύο εκδόσεις (professional και enterprise) που και οι δύο απευθυνόντουσαν σε μεγάλους εκδοτικούς οίκους με κόστη απαγορευτικά για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρά δημιουργικά γραφεία. Αυτά τα κόστη περιελάμβαναν ένα εφάπαξ ποσό ανάλογα με τις πωλήσεις του εντύπου καθώς και ένα ποσό ανά μήνα. Στην ουσία ένα ποσοστο επι των πωλήσεων. (http://adobe.ly/DPS_pricing)

Ένα τεράστιο μέρος της αγοράς έμενε εκτός παιχνιδιού να κοιτάζει σαν παιδάκι έξω από μαγαζί με καραμέλες. Αμέσως ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες απ’ όλα τα μέρη του κόσμου. Η γνωστή σιωπή ιχθύος συνέχισε να υφίσταται κι οι γραφίστες όλου του κόσμου ήταν σαν να μην ακούγονταν από κανένα. Η απογοήτευση ήταν διάχυτη γιατί υπήρχε το αίσθημα ότι φτάσαμε στη βρύση αλλά νερό δεν ήπιαμε.

Αυτές τις μέρες (αρχες Οκτωβρη 2011) έγινε στο Los Angeles το Adobe Max που είναι ένα συνέδριο της εταιρίας που παρουσιάζει νέες τεχνολογίες σε διάφορους τομείς. Φέτος παρουσιάστηκαν αρκετά πράγματα που έχουν να κάνουν με τις ταμπλέτες είτε είναι apple, είτε Android, όπως Adobe Photoshop touch, Adobe Proto, Adobe Collage και ξαφνικά εμφανίστηκε και το DPS Single!!!

Οι φωνές μας τελικά ακούστηκαν και η εταιρία ανακοίνωσε μια έκδοση που απευθύνεται στο μεγαλύτερο μέρος της αγοράς, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τα μικρά γραφεία. Το κόστος είναι 395 δολάρια ανα εφαρμογή, το οποίο είναι εφάπαξ χωρίς να υπάρχει μηνιαίο κόστος ή κοστος ανα download. Πρώτα θα αρχίσει η διάθεση στις ΗΠΑ και στη συνέχεια ο υπόλοιπος κόσμος.

Μέσα στα κόστη πρέπει να υπολογιστεί και το κόστος συνδρομής Apple Developer που είναι 99 δολάρια το χρόνο.

Τα μειονεκτήματα της «μικρής» έκδοσης όπως τα μάθαμε, προς το παρόν, είναι ότι θα δημιουργεί περιοδικά μόνο για το iPad και όχι για android τουλάχιστον μέχρι το 2012 αλλά και ότι τα plugins αυτά θα είναι μόνο διαθέσιμα για Mac και όχι για PC. Προσωπική άποψη είναι ότι αυτό στην πορεία θα αλλάξει αλλά αυτό είναι κάτι που θα το δείξει ο χρόνος. (Adobe Suite Singe Edition).Επίσης η εφαρμογή που θα δημιουργηθεί δεν θα είναι αναβαθμίσιμη.

Για τις απαραίτητες δοκιμές μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα δωρεάν λογαριασμό στο acrobat.com και μέσω αυτού να κατεβάζουμε στο προσωπικό μας iPad την εφαρμογή. Πριν τον Οκτώβρη μπορούσαμε να ανεβάσουμε μόνο μια εφαρμογή κι αν θέλαμε παραπάνω έπρεπε να πληρώσουμε κάποια συνδρομή. Από τον Οκτώβρη και μετά μπορούμε να ανεβάσουμε περισσότερες χωρίς κανένα κόστος.

Μια άλλη ανακοίνωση που έγινε στα πλαίσια του Adobe Max ήταν ότι η Adobe συνεργάστηκε με την WoodWing και πλέον η τελευταία σταματά τη διάθεση και την περαιτέρω ανάπτυξη των plugins της και θα διαθέτει τα προϊόντα της πρώτης. Η ανακοίνωση επίσης αναφέρει ότι η δύο εταιρίες θα συνεργαστούν έτσι ώστε οι πελάτες της WoodWing να έχουν μια ομαλή μετάβαση στα plugins της Adobe. ( Η ανακοίνωση της Adobe και η ανακοίνωση της WoodWing )

Για να κλείσω αυτό το μικρό άρθρο θα ήθελα να επικεντρωθώ στην Ελληνική πραγματικότητα. Καλώς ή κακώς το μέλλον των εντύπων είναι δυσοίωνο και είμαστε πολλοί αυτοί που έχουμε μάθει να δουλεύουμε σε αυτά. Οι ηλεκτρονικές εκδόσεις μάς δίνουν τη δυνατότητα ή ακόμα και το κίνητρο να περάσουμε σε μια νέα εποχή εξελισσόμενοι χωρίς να χρειαστεί να μάθουμε γλώσσες προγραμματισμού ή να ξεφύγουμε από τον τρόπο σκέψης μας κάνοντας αυτό που αγαπούμε περισσότερο. Να σχεδιάζουμε εκδόσεις… μόνο που αυτές πλέον θα εμφανίζονται σε μια οθόνη αφής.

Εύχομαι και ελπίζω κι οι εκδότες περιοδικών και εφημερίδων να δουν τα πλεονεκτήματα και να καταλάβουν ότι αφού το παιχνίδι αλλάζει πρέπει να αλλάξουν κι αυτοί αν θέλουν να συνεχίσουν να υπάρχουν. Είμαι σίγουρος ότι κάποιοι θα σκεφτούν ότι στην Ελλάδα θα χρειαστεί να περάσει τουλάχιστον μια πενταετία για να γίνει κάτι τέτοιο πραγματικότητα. Καλύτερα θα είναι να είμαστε μέσα στις εξελίξεις όταν αυτές δημιουργούνται και όχι αντιγραφείς των άλλων παίρνοντας τα υπολείμματα της αγοράς.

Νίκος Γαζετάς
Σχεδιαστής Οπτικής Επικοινωνίας | DTP Instructor
Adobe Certified Instructor - Photoshop
Adobe Certified Instructor - InDesign